Không còn là một lựa chọn, phát triển bền vững theo mô hình Môi trường (E), Xã hội (S) và Quản trị (G) đang trở thành con đường tất yếu để ngành “công nghiệp không khói” nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế.
Năm 2025 chứng kiến một sự chuyển mình mạnh mẽ và có chiều sâu của ngành du lịch Việt Nam. Vượt ra ngoài những khái niệm “du lịch sinh thái” hay “thân thiện với môi trường” đơn thuần, một xu hướng bao trùm và mang tính chiến lược hơn đang định hình rõ nét: Du lịch xanh theo chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị).
Đây không chỉ là một trào lưu nhất thời mà là một cuộc cách mạng về tư duy, nơi trách nhiệm với môi trường và cộng đồng được đặt làm trọng tâm cho mọi chiến lược phát triển.
“E” (Environmental): Trách nhiệm với Mẹ Thiên nhiên
Yếu tố “Môi trường” (Environmental) là trụ cột rõ nét nhất của du lịch xanh 2025. Các doanh nghiệp du lịch, từ khách sạn 5 sao đến các khu nghỉ dưỡng (resort) và công ty lữ hành, đang chạy đua trong việc thực thi các cam kết bền vững.
Các xu hướng chính bao gồm:
- Giảm thiểu rác thải nhựa: Các chiến dịch “nói không với ống hút nhựa”, thay thế chai nước nhựa bằng chai thủy tinh tái sử dụng, và sử dụng vật liệu thân thiện môi trường trong xây dựng và vận hành đã trở thành tiêu chuẩn cơ bản.
- Năng lượng sạch và tài nguyên: Việc lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời, hệ thống xử lý nước thải tuần hoàn, và các giải pháp tiết kiệm năng lượng (đèn LED, cảm biến thông minh) không còn là “điểm cộng” mà là yêu cầu bắt buộc tại nhiều cơ sở lưu trú cao cấp.
- Du lịch “ít carbon” (Low-carbon): Làn sóng du lịch “chữa lành” thúc đẩy các tour trải nghiệm chậm, ưu tiên đi bộ, xe đạp, hoặc sử dụng xe điện. Các hãng hàng không và công ty vận tải cũng bắt đầu nghiên cứu các giải pháp bù đắp carbon cho du khách.
“S” (Social): Hài hòa lợi ích, nâng tầm giá trị cộng đồng
Nếu “E” là bảo vệ tài nguyên, thì “S” – Xã hội (Social) – chính là linh hồn của du lịch bền vững. Xu hướng 2025 cho thấy một sự thay đổi rõ rệt từ “khai thác” sang “chia sẻ lợi ích” với cộng đồng địa phương.
Ngành du lịch đang tập trung vào:
- Tạo sinh kế bền vững: Các mô hình du lịch cộng đồng (community-based tourism) được đầu tư bài bản, không chỉ là nơi du khách đến “check-in” mà còn là nơi họ thực sự sống, trải nghiệm và học hỏi. Người dân địa phương được đào tạo để trở thành hướng dẫn viên, đầu bếp, và trực tiếp quản lý dịch vụ, đảm bảo nguồn thu nhập ổn định.
- Bảo tồn và phát huy di sản: Du lịch được xem là công cụ để bảo tồn văn hóa bản địa. Thay vì xây dựng các công trình hiện đại làm phá vỡ cảnh quan, xu hướng là tôn tạo các giá trị kiến trúc cổ, phục dựng các lễ hội truyền thống, và quảng bá ẩm thực địa phương. Du khách ngày càng tìm kiếm những trải nghiệm “chân thực” (authentic) và tôn trọng văn hóa.
- Điều kiện lao động: Các doanh nghiệp du lịch có trách nhiệm đảm bảo môi trường làm việc công bằng, bình đẳng và an toàn cho nhân viên, đặc biệt là lao động tại địa phương.
“G” (Governance): Quản trị minh bạch, cam kết dài lâu
Yếu tố “Quản trị” (Governance) chính là bộ khung pháp lý và đạo đức, đảm bảo rằng các cam kết “E” và “S” được thực thi một cách minh bạch và hiệu quả, chứ không chỉ là các hoạt động quảng bá bề nổi.
Trong năm 2025, điều này thể hiện qua:
- Sự vào cuộc của cơ quan quản lý: Các chính sách nhà nước ngày càng thắt chặt và ưu tiên các dự án du lịch “xanh”. Các bộ tiêu chuẩn (như chứng chỉ Bông sen xanh) được nâng cấp và áp dụng rộng rãi hơn.
- Minh bạch hóa doanh nghiệp: Các doanh nghiệp lớn bắt đầu công bố “Báo cáo Phát triển Bền vững” hàng năm, lượng hóa các tác động của họ đến môi trường và xã hội. Đây là cơ sở để thu hút các nhà đầu tư và thế hệ du khách mới.
- Sức ép từ du khách thế hệ mới: Du khách, đặc biệt là thế hệ Millennials và Gen Z, ngày càng thông thái. Họ chủ động tìm kiếm các thương hiệu có trách nhiệm, sẵn sàng trả giá cao hơn cho các dịch vụ “sạch” và “có ý nghĩa”. Họ chính là động lực lớn nhất thúc đẩy doanh nghiệp phải thay đổi.
Xu hướng du lịch xanh theo định hướng ESG vào năm 2025 không còn là một câu chuyện của tương lai, mà là thực tại sống động của ngành du lịch Việt Nam. Đây là con đường tất yếu để giải quyết bài toán mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế và bảo tồn tài nguyên. Những doanh nghiệp nào chậm chân trong cuộc “xanh hóa” này không chỉ đánh mất lợi thế cạnh tranh mà còn có nguy cơ bị đào thải bởi chính những du khách ngày càng có ý thức và trách nhiệm hơn.
